با توجه به این که تشک مواج به عنوان یکی از تجهیزات پزشکی کاربردی در مراقبت از بیماران کمتحرک و افرادی محسوب میشود که برای مدت طولانی در بستر استراحت میکنند استفاده درست از این وسیله نقش مهمی در پیشگیری از زخم بستر، افزایش گردش خون و بهبود کیفیت استراحت بیمار خواهد داشت. مسئلهای که باید مورد توجه قرار بگیرد این است که تنها داشتن تشک مواج کافی نیست؛ نحوه استفاده، تنظیم صحیح و نگهداری اصولی آن تأثیر مستقیمی بر عملکرد دستگاه و سلامت بیمار خواهد داشت.
برای اطلاعات کافی در این مورد داشته باشید نیاز است تا با روش درست راهاندازی، تنظیم فشار هوا، نکات ایمنی و اصول نگهداری تشک مواج آشنایی کامل داشته باشد تا علاوه بر افزایش طول عمر دستگاه، از بروز مشکلاتی مانند کاهش کارایی، خرابی پمپ یا ناراحتی بیمار جلوگیری شود.
برای این که از به وجود آمدن مشکلات مختلف جلوگیری کنید نیاز است تا مطابق با دفترچه راهنمای تشک مواج آن را راه اندازی کنید.
طرز استفاده از تشک مواج سلولی و تخم مرغی
- روشن کردن پمپ: نیاز است تا پمپ را بر روی سطحی ثابت قرار دهید، بعد از آن سیم آن را به برق وصل کنید و دستگاه را روشن کنید. چند دقیقه اجازه دهید هوا به تشک منتقل شود.
- تنظیم فشار هوا: فشار باید متناسب با وزن بیمار تنظیم شود تا بدن به صورت متعادل روی تشک قرار گیرد.
- قرار دادن بیمار: حال میتوانید بیمار را با کمک پرستار به آرامی روی تشک بخوابانید. (نیاز است تا بدن صاف و حمایت مناسب از نقاط حساس را داشته باشد. در صورت نیاز از بالشتک یا ملحفه برای راحتی استفاده کنید.)
- تغییر موقعیت بدن: توصیه میکنیم هر ۲ تا ۴ ساعت موقعیت بیمار را کمی تغییر دهید تا فشار روی نقاط حساس کاهش پیدا کند.
- کنترل عملکرد تشک: به صوت منظم و در زمان بندیهای مختلف بررسی کنید تا مطمئن شوید پمپ و تشک به درستی کار میکنند. هرگونه صدا یا کاهش هوا را بررسی کنید و در صورت نیاز اتصالات یا فشار هوا را تنظیم کنید. نشتی یا خرابی را با خدمات پشتیبانی پیگیری کنید.
روشهای نگهداری و نظافت تشک هوا هنگام استفاده
توجه به نکات زیر برای نگهداری درست و اصولی از تشک مواج نیاز است رعایت شود.
- بررسی و اطمینان از استحکام پمپ هوا بر روی تخت
- از الکل و محلولهای دارای کلرووایتکس برای شستشوی روکش تخت به هیچ عنوان استفاده نکنید.
- بررسی دورهای لولههای انتقال هوا در زمان بندی های مختلف از جهت تا خوردگی و پوسیدگی
- شستشو و ضد عفونی تشک پیش از هر نوبت انتقال تشک، جهت هر گونه تعمیر شرکتی، جهت جلوگیری از انتقال عفونت و آلودگی نیاز است.
- به هیچ عنوان برای شستشوی تشک مواج و تیوپهای مربوطه از ماشین لباسشویی استفاده نکنید.
- جلوگیری از تماس از اشیا تیز و برنده با تشک و روکش
- ارزیابی شیر cpr برای جلوگیری از نشت هوا
- بررسی دورهای فیلترهای تصفیه هوای ورودی به تشک
- جلوگیری از هرگونه ضربه به پمپ هوا
نکات مهمی که باید هنگام استفاده از تشک مواج رعایت کنید.
- قرار دادن تشک: تشک مواج را روی یک سطح محکم قرار دهید. سطح زیرین باید سفت باشد؛ اگر تشک معمولی خیلی نرم یا خیلی سفت است، میتوانید چند پتو به عنوان زیرانداز استفاده کنید.
- محل نصب: تشک را میتوان روی تخت یا پایه مخصوص گذاشت تا عملکرد لرزشی آن بهتر باشد.
- اتصال شیلنگها: دو شیلنگ تشک را از یک طرف به خروجیهای پمپ و از طرف دیگر به ورودیهای تشک متصل کنید.
- روشن کردن پمپ: دستگاه را روشن کرده و حدود ۲۰ دقیقه صبر کنید تا تشک به صورت کامل پر شود.
- استفاده از ملحفه: یک ملحفه تمیز روی تشک پهن کنید و سپس میتوان از آن استفاده کرد.
- نگهداری پمپ: پمپ باید به صورت مداوم کار کند و هر ۴۸ ساعت یک بار برای شارژ خاموش شود.
اصول نگهداری از تشک مواج در زمان عدم استفاده از آن
- تخلیه هوا: قبل از هر کاری، پمپ را خاموش کنید و اجازه دهید تمام هوای داخل تشک خارج شود.
- جدا کردن شیلنگها و برق: پمپ را از برق بکشید و شیلنگها را از تشک جدا کنید.
- تمیز کردن تشک: سطح تشک را با پارچه مرطوب و شوینده ملایم پاک کنید.
- بازرسی اجزاء: تمام بخشهای تشک را بررسی کنید تا ترک یا آسیب نداشته باشند.
- تا کردن تشک: تشک را بدون فشار زیاد تا کنید تا شکل آن تغییر نکند.
- نگهداری مناسب: تشک را در مکانی خشک، خنک و دور از نور مستقیم خورشید نگه دارید.
- حفاظت از پمپ: پمپ را در جعبه مخصوص قرار دهید تا در امان باشد.
- عدم قرار دادن اجسام سنگین: اشیاء سنگین روی تشک نگذارید تا شکل آن حفظ شود.
- بررسی دورهای: به طور مرتب تشک و اجزاء آن را بررسی کنید تا از سالم بودن آن مطمئن شوید.
تنظیم درجه تشک مواج
تنظیم درجه تشک مواج به صورتی که در ادامه به آنها اشاره میکنیم انجام میشود.
- روشن کردن پمپ: نیاز است تا پمپ تشک را به برق وصل کنید و روشن کنید. انتخاب حالت عملکرد
- بیشتر تشکهای مواج سلولی دارای دو حالت هستند. در مدل ثابت تمامی سلولها به صورت یکنواخت باد میشوند و در مدلهای تناوبی سلولها به صورت متناوب باد و خالی میشوند تا فشار روی بدن کاهش پیدا کند.
- تنظیم درجه سفتی/نرمی تشک (بر روی پمپ معمولاً یک ولوم یا دکمه برای تنظیم فشار هوا وجود دارد.)
- درجه مناسب: بیماران سبک وزن یا حساس(سطح نرمتر و بیماران سنگینتر: سطح سفتتر)
- کنترل و تنظیم مجدد: بعد از قرار دادن بیمار روی تشک، وضعیت راحتی و فشار بدن را بررسی کنید. (در صورتی که نقاط فشار زیاد بود، فشار هوا را کمی کاهش یا افزایش دهید.)
- نگهداری تنظیمات: درجه تنظیم شده باید روزانه بررسی شود. (در صورت تغییر وزن یا وضعیت بیمار، دوباره تنظیم شود.)
قطعات تشکیل دهنده تشک مواج
- سلولهای بادی: فشار را به طور یکنواخت روی بدن تقسیم میکنند و با پر و خالی شدن از زخم بستر جلوگیری میکنند.
- پمپ هوا: هوا را به سلولها منتقل و فشار آنها را تنظیم میکند.
- شیرهای تنظیم: امکان کنترل فشار هر بخش از تشک را فراهم میکنند.
- روکش محافظ: از نفوذ مایعات و آلودگی جلوگیری میکند.
- شلنگها: مسیر هوا بین پمپ و سلولها را ایجاد میکنند.
- کیت تعمیر: برای رفع سوراخ یا آسیب سلولها استفاده میشود.
طریقه نصب تشک مواج سلولی و تخم مرغی
جهت ارزیابی و اطمینان از عملکرد صحیح تشک مواج و جلوگیری از آسیب به بیمار، نیاز است تا آمادهسازی اولیه تشک به درستی و مطابق به روش زیر انجام شود.
- انتخاب محل مناسب: تشک را روی سطح صاف و محکم، ترجیحاً تخت استاندارد بیمارستانی، قرار دهید. از سطوح نرم یا ناپایدار خودداری کنید.
- بررسی قطعات: بستهبندی را باز کرده و سالم بودن تشک، لولهها و پمپ هوا را بررسی کنید. مطمئن شوید پمپ بدون نقص کار میکند.
- اتصال لولهها و پمپ: لولهها را به درستی وصل کرده و از محکم بودن اتصالات اطمینان حاصل کنید. پمپ هوا باید در مکان مناسب و بدون مانع قرار گیرد.
- تنظیم فشار هوا: قبل از قرار دادن بیمار، تشک را باد کنید و فشار هوا را مطابق وزن بیمار تنظیم کنید. از راهنمای دستگاه برای انتخاب فشار مناسب استفاده کنید.
- قرار دادن تشک روی تخت: تشک را صاف و بدون چروک روی تخت بگذارید و در صورت وجود، تسمههای ایمنی را محکم کنید تا تشک ثابت بماند.
- کاربردها و فواید تشک مواج برای بیماران بستری
مهمترین اهداف استفاده از تشک مواج عبارت هستند از:
- پیشگیری از زخم بستر: فشار نقاط حساس بدن کاهش پیدا می کند و احتمال بروز زخم به حداقل میرسد.
- افزایش راحتی بیمار: وزن بدن به صورت یکنواخت توزیع شده و احساس فشار کاهش پیدا میکند.
- بهبود گردش خون: جریان خون در بدن بیمار بهتر حفظ شده و انسداد عروق کاهش پیدا میکند.
- کاهش نیاز به جابهجایی مداوم: بیمار میتواند در مدت طولانیتری بدون تغییر وضعیت در تشک قرار بگیرد.
- کنترل تعریق و حفظ بهداشت: روکش ضدآب و ضدباکتری از تعریق زیاد و رشد میکروبها جلوگیری خواهد کرد.
- صرفهجویی در هزینههای درمان: با پیشگیری از زخم بستر، هزینههای مراقبت و درمان کاهش پیدا میکند.
- مناسب بیماران با شرایط خاص: سطح تشک برای افراد با آسیب نخاعی یا محدودیت حرکتی، راحتی و حمایت کافی فراهم میکند.
چه کسانی نیاز به تشک مواج دارند؟
- مبتلایان به فلج مغزی
- کسانی که آسیب نخاعی دارند.
- افرادی با تحلیل یا ضعف عضلات
- بیماران با آسیب یا اختلالات مغزی
- کودکان مبتلا به اختلالات یا انحطاط مغزی
- افراد مبتلا به پارکینسون یا آلزایمر
- کسانی با مشکلات دیسک کمر
- بیماران تنفسی (آسم، بیماریهای ریوی، ریفلاکس معده و نارسایی قلبی)
- زنان باردار با مشکلات کمر
- ورزشکاران با آسیبهای ورزشی